• Sıkça Sorulan Sorular

    1. Çalışanların mesleki belgeye sahip olmaları zorunlu mudur?

    TEHLİKELİ ve ÇOK TEHLİKELİ işlerde çalışanların mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları aşağıda belirtilen yasalar çerçevesinde zorunludur!

    6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU/17. MADDE’YE GÖRE

    “Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.”

    5544 SAYILI MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU (MYK) KANUNU’NA GÖRE

    EK MADDE 1 – (Ek: 4/4/2015-6645/74 md.)

    • Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz.

    Çalışanın çalıştığı işle ilgili olmak koşuluyla meslek belgesi olarak kabul edilen belgeleri şunlardır,

    • USTALIK BELGESİ
    • MESLEKİ VE TEKNİK LİSE DİPLOMASI
    • ÜNİVERSİTELERİN MESLEK YÜKSEK OKULU MEZUNİYET DİPLOMASI
    • ÜNİVERSİTELERİN FAKÜLTE VE DAHA ÜST DÜZEYDEKİ MEZUNİYET DİPLOMASI

    Çalışanın yukarıda bahsedilen meslek belgelerinden birine sahip olmaması halinde MYK zorunluluğu getirilmiş mesleklerde MYK ONAYLI MESLEKİ YETERLİLİK BELGESİ, henüz MYK zorunluluğu getirilmemiş mesleklerde ise daha önceden olduğu gibi MESLEKİ EĞİTİM BELGESİ’ni almaları sağlanmalıdır.

    2. Geçerli mesleki belgeye sahip olmayanların çalıştırılması halinde ne olur?

    Hem 6331 sayılı kanunun hem de 5544 sayılı kanunu ihlali nedeniyle ayrı ayrı yaptırım uygulanmaktadır.

    • 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 26. Maddesi’ne göre her bir çalışan için ayrı ayrı olmak üzere 1233 TL cezai yaptırım uygulanır
    • 5544 Sayılı Mesleki Yeterlilik Kanunu EK MADDE 1 – (Ek: 4/4/2015-6645/74 md.) 3. Fıkrasına göre, Birinci fıkraya ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır. Birinci fıkrada belirtilen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından her bir çalışan için beş yüz Türk lirası idari para cezası verilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir

    Ayrıca çalışanın yasalarda belirtilen şartları taşıyan meslek belgesine sahip olmadan çalıştırılmaları halinde, meydana gelebilecek iş kazalarında işverenin maddi ve cezai sorumlulukları “mesleki eğitim belgesine sahip olmayanlar çalıştırılamaz” ibaresine istinaden çok daha fazla olacaktır. Sadece iş kazalarını takip eden avukatlar bu husus üzerinde özellikle durmaktadırlar.

    3. Mesleki Eğitim Belgesi ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı belge (MYK onaylı belge) nedir?

    MESLEKİ EĞİTİM BELGESİ:

    Mesleki eğitim belgesi, bu güne kadar 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası / 28706 sayılı Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik çerçevesinde aldırılan belgedir.

    MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU ONAYLI BELGE (MYK BELGESİ):

    5544 Sayılı Mesleki Yeterlilik Kanunu /29366 Sayılı Tebliğ (25 Mayıs 2015 tarihli) ve 29663 Sayılı Tebliğ (24 Mart 2016 tarihli) çerçevesinde Tehlikeli ve Çok Tehlikeli işler kapsamında belirlenen 48 meslekte çalışanlara Mesleki Yeterlilik Kurumu kriterlerine göre aldırılan belgedir.

    5544 sayılı kanun çerçevesinde aldırılmış olan belge, 6331 sayılı kanun çerçevesinde söz konusu belge zorunluluğunu karşılayacaktır. Yani MYK onaylı belgesi olan çalışanın bu belgesi mesleki eğitim belgesi yerine de geçecektir.

    Ancak, MYK Zorunluluğu olan 48 meslekte daha önceden aldırılmış olan Mesleki Eğitim Belgeleri MYK Onaylı Mesleki Yeterlilik Belgesi yerine geçmeyecektir.

    4. MYK zorunluluğu getirilen 48 meslek hangileridir?

    MYK Onaylı belge zorunluluğu getirilen 48 mesleğin 17 tanesi İNŞAAT sektörü, diğerleri METAL ve OTOMOTİV sektörü ile ilgilidir. Meslekler şunlardır,

    • Ahşap Kalıpçısı,
    • Alçı Levha Uygulayıcısı,
    • Alçı Sıva Uygulayıcısı,
    • Alüminyum Kaynakçısı,
    • Bacacı,
    • Betonarme Demircisi,
    • Betoncu,
    • Çelik Kaynakçısı,
    • Direnç Kaynak Ayarcısı,
    • Doğalgaz Altyapı Yapım Kontrol Personeli,
    • Doğalgaz Çelik Boru Kaynakçısı,
    • Doğalgaz Isıtma Ve Gaz Yakıcı Cihaz Servis Personeli,
    • Doğalgaz İşletme Bakım Operatörü,
    • Doğalgaz Polietilen Boru Kaynakçısı,
    • Duvarcı,
    • Endüstriyel Boru Montajcısı,
    • Hidrolik Pnömatikçi,
    • Isı Yalıtımcısı,
    • Isıtma ve Doğalgaz İç Tesisat Yapım Personeli,
    • İnşaat Boyacısı,
    • İskele Kurulum Elemanı,
    • Kaynak Operatörü,
    • Makine Bakımcı,
    • Otomotiv Elektromekanikçisi,
    • Otomotiv Mekanikçisi,
    • Otomotiv Montajcısı,
    • Otomotiv Sac Ve Gövde Kaynakçısı,
    • Panel Kalıpçı
    • Seramik Karo Kaplamacısı,
    • Ses Yalıtımcısı,
    • Sıvacı,
    • Su Yalıtımcısı,
    • Tünel Kalıpçısı
    • Yangın Yalıtımcısı.
    • Asansör Bakım ve Onarımcısı (Seviye 3)
    • Asansör Bakım ve Onarımcısı (Seviye 4)
    • Asansör Montajcısı (Seviye 3)
    • Asansör Montajcısı (Seviye 4)
    • CNC Programcısı (Seviye 4)
    • CNC Programcısı (Seviye 5)
    • Metal Sac İşlemeci (Seviye 3)
    • Metal Sac İşlemeci (Seviye 4)

    5. MYK onaylı Mesleki Yeterlilik sınav ve belge ücretleri ne kadardır?

    • MYK Onaylı Mesleki Yeterlilik sınav ve belgelendirme ücretleri bir kamu kurumu olan Meslek Yeterlilik Kurumu’nun (MYK) web sitesinde (myk.gov.tr) ilan edilen ücretlerdir. İnşaat, otomotiv, metal teknolojileri gibi alanlarda 48 meslekte MYK belge zorunluluğu bulunmakta olup, sınav ve belgelendirme ücretleri her meslek için değişmekle birlikte 400 TL ile 1990 TL arasındadır. Bu ücretlerin 60 TL’si belgelendirme ücreti olup, kalanı sınav ücretidir.
    • MYK tarafından akredite edilmiş sınav ve belgelendirme kuruluşlarının ücretleri arasında çok küçük farklılıklar bulunmaktadır.
    • Sınav ve belge ücretleri pazarlığa tabi değildir. Ancak MYK sitesinde sınav ve belgelendirme kuruluşu ile ilgili indirim ilan edilirse bu indirim, koşulları sağlayan kişi ve kurumlara uygulanır.
    • Zaten sınav ve belgelendirme ücretinin tamamı 2017 sonuna kadar işsizlik fonu tarafından karşılanmakta, işverene direkt bir mali yük getirmemekte aksine MYK belgeli işçi çalıştıran işverene teşvik verilmektedir.

    MYK onaylı belgelendirme sürecinde sınav ücreti ve belge ücreti olmak üzere iki ücret söz konusudur. Bu ücretlerin işçi tarafından sınavdan önce karşılanması yasal zorunluluktur. Ancak ücreti yatıran işçinin sınavı geçmesi halinde İşsizlik Fonu’ndan hem sınav hem de belge ücreti en geç 40 gün içinde iade edilmektedir.

    Görüldüğü gibi belge ve sınav ücreti ile ilgili durum direkt olarak işvereni ilgilendiren bir durum değildir. Durum böyle olmakla birilikte, çalışan sınav ücretini en geç 40 gün sonra geri alabilecek olsa bile ilk etapta bu tutarı karşılamakta zorlanmaktadır. İşte bu noktada işveren bu tutarı işçiye avans belgesi imza ettirerek (Bu mutlaka yapılmalıdır) avans olarak vermekte ve çalışan adına bu tutarı MYK akredite sınav merkezine yatırmaktadır. Belge ücreti çalışanın hesabına iade edildiğinde de avans tutarını işçi hesabından kesmektedir.

    İşverenin bu noktada en çok sorduğu sorulardan biri de ya söz konusu ücret işçinin hesabına yatmadan işçi işten ayrılırsa vermiş olduğum avansı nasıl geri alacağım. Böyle bir durumda işçi işten ayrılırken verilmiş olunan avans işçinin hak ettiği maaştan mahsup edilip öyle ayrılışı verilmelidir. Mahsup işleminin yapılamamış olması halinde ise avans belgesi gösterilerek eski çalışan hakkında kanuni takip yoluna gidilebilecektir.

    6. MYK onaylı belge aldırılması halinde sağlanan teşvikler nelerdir?

    Devlet MYK Onaylı Sertifika aldırılmasını teşvik etmektedir. Özellikle AVRUPA BİRLİĞİ sürecinde yaşanan en önemli sorunlardan biri iş gücünün entegrasyonu ile ilgilidir. Ülkemiz insanının pek çoğunun yapmakta olduğu meslekle ilgili belge standardı bulunmamaktadır. Bu kapsamda Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından uluslar arası geçerliliğe sahip meslek standartları geliştirilirken işverene de önemli ölçüde teşvikler sağlanmıştır. Bunlar,

    • SGK işveren payının devlet tarafından ödenmesi: MYK onaylı belgeye sahip işçi çalıştıran işverenlerin gerekli koşulları sağlaması halinde, SGK işveren payı 12 aydan 48 aya kadar devlet tarafından karşılanmaktadır.
    • Zorunluluk getirilen 48 meslekte MYK Onaylı Belge ve sınav ücretinin 2017 sonuna kadar tamamı, 2017 sonundan 2019 sununa kadar yarısı İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanmaktadır.
    • Sınav ücreti istenildiği takdirde AB fonundan da karşılanabilmektedir.

    7. MYK onaylı belge nasıl aldırılmaktadır?

    MYK onaylı belge MYK tarafından oluşturulmuş AKREDİTE SINAV MERKEZLERİ tarafından yapılan sınav sonucunda verilmektedir. MYK onaylı belgelendirme süreci şöyle gerçekleşmektedir.

    • MYK onaylı belge alacak kişi istenen evraklar ile birlikte ilgili meslekte MYK akreditasyonu olan AKREDİTE SINAV MERKEZİNE müracaat etmektedir.
    • Resmi olarak ilan edilmiş olan sınav ve belge ücreti işçi tarafından veya işçi adına işveren tarafından ilgili banka hesabına yatırılmaktadır.
    • Başvuru ve ödeme işlemleri tamamlanan işçi sınav merkezinde sınava alınır. Sınav merkezi, uygun şartların bulunması halinde işverenin işyerinde de oluşturulabilmektedir.
    • Sınav teorik ve uygulama bölümlerinden oluşmaktadır. Teorik kısımda iş sağlığı ve güvenliği ve meslek bilgisi ile ilgili test uygulanmaktadır. Uygulama aşamasında ise mesleğe ilişkin uygulama yaptırılmakta ve uygulama becerisi puanlanmaktadır. Bazı mesleklerde sınav aşaması olarak mülakat da yer almaktadır.
    • İşçi tüm aşamaları geçtiği takdirde belge almaya hak kazanmakta ve belgesi AKREDİTE SINAV MERKEZİ tarafından düzenlenmektedir.
    • Sınavda başarılı olan işçinin hem sınav ücreti hem de belge ücreti İşsizlik Sigortası Fonu tarafından işçinin hesabına iade edilmektedir.

    Sınavda başarılı olamayan işçi için ücret talep edilmeden ikinci bir sınav hakkı tanınmaktadır.

    8 .MYK onaylı sınav ve belge ücreti işveren tarafından işçi adına yatırılırsa ne olur?

    Belge ücretinin işveren tarafından yatırılması halinde işçiyi avans belgesi imzalatılır ve işçinin maaşından kesilebilir. Ayrıca sınav ücretinin tamamı Avrupa Birliği fonundan da ödenmektedir. Ancak burada belge adedi ile ilgili sınır bulunmaktadır. İşveren belge ve sınav ücretini yatırır ve ücreti AB fonundan talep ederse kota aşılmamak koşuluyla sınav ücreti işverenin direkt hesabına yatırılabilmektedir. Ancak bu durumda 60 TL’yi bulan belge ücreti AB fonundan karşılanmamakta olup işveren veya işçi tarafından karşılanacaktır.

    Her durumda MYK onaylı belge işverene mali yük getirmediği gibi, maddi katkı sağlamaktadır.

    9. MYK onaylı mesleki yeterlilik sertifikasını almak işçinin ne kadar zamanını almaktadır?

    Devlet tarafından getirilen bu tür zorunlulukların karşılanması hem çalışanın hem de işverenin iş gücü ve zaman kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle hem çalışan hem de işveren bu zorunlulukların en kısa zaman ve iş gücü kaybı ile karşılanmasını istemektedir.

    MYK Onaylı Mesleki Yeterlilik belgesi için yapılan sınav meslek türüne göre değişmekle birlikte istisnalar hariç 4-8 saatlik zamanını almaktadır.

    10. MYK sınavı zor mudur?

    MYK mesleki yeterlilikleri ve sınav içerikleri oluşturulurken işçi ve işverenlerin de görüşleri alınmış ve soruların mesleği bilen işçinin yapabileceği kolaylıkta hazırlanmasına özen gösterilmiştir.

    Çalışanın sınav heyecanını yenmesi, her sınavda farklı soruların sorulması, sınavda özellikle dikkat edilmesi gereken önemli noktaları vurgulamak amacıyla, mesai saatleri dışında çalışanın sınava yönelik 3-4 saatlik eğitime tabi tutulmalarını önermekteyiz. Bu çalışanın başarısız olma ihtimalini azaltacak bir uygulama olacaktır. Bu eğitimler yeterli sayının oluştuğu durumlarda Üniversite tarafından ücretsiz verilmektedir.